Dwylo dros y môr – dau draddodiad barddol yn cwrdd

in Bardd with No Comments

Neithiwr fe gerddes i a Martin Daws (Awdur Llawryfog Pobl Ifanc Cymru) mewn i draddodiad barddol arall. Traddodiad llafar Americanaidd sydd wedi esgor ar sawl elfen bleserus i fardd nerfus sy’n gorfod wynebu ei gynulleidfa.

Y lleoliad oedd y Nuyorican Poets Cafe yn lower East Side, Efrog Newydd a dyma fu deorfa ac ymerodraeth nifer o ferdd perfformiadol gore’r Afal Fawr, gan gynnwys pobol fel Bob Holman (a ddaeth i berfformio yn Stomp Steddod 2012 yn Gymraeg!).

Y lle hwn hefyd oedd y sbardun i Martin Daws ddechre barddoni. Bron i ugain mlynedd yn ôl fe welodd Martin noson o farddoniaeth yn sgil taith farddol y Nuyorican i Brydain. A neithiwr, wedi ugain mlynedd o farddoni camodd i lwyfan y sefydliad a’i ysbrydolodd, gan gwblhau cylch personol.

Aeth Martin drwodd i ail rownd y Slam mewn brwydr rhwng 20 o feirdd (mae Slam yn debyg i Stomp o ran ei strwythr ond heb y cerddi am rechu a thrôns). Llongyfarchiadau mawr iddo. Ces i fod yn ‘sacrificial’ – oen pasgedig ar y llwyfan nad oedd y rhan o’r slam ond oedd yno i dwymo’r gynulleidfa ar ddechre’r noson. Cafodd y gynulleidfa o Efrog Newydd flas o rap am de a bu croeso mawr, er fod iwerydd o wahaniaethyn ieithyddol, i’r syniad o Baneidio a rhannu angerdd an rhywbeth.

A dyna yn ei hanfod oedd yn drawiadol am neithiwr, angerdd y gynulleidfa am farddoniaeth, a’r dealltwriaeth fod angen dangos parch i bob perfformiwr, boed yn gerdd am fywyd mewn hospis neu rap ffwrdd â hi am yfed te.

Sai moyn collfarnu nosweithi fel y Stomp yng Nghymru, mae’n noson hwyliog lle mae barddoniaeth Gymraeg yn cael llwyfan, yn aml gyda chynulleidfa o gannoedd. Ond mae disgwyl o bosib i feirdd sgwennu cerdd sy’n llawn doniolwch ar draul barddoniaeth.  Neithiwr, roedd gwerthfawrogiad i bob math o gerddi a chwerthin yn uchel ar ffraethineb a chodi ar draed yn llawn edmygedd buddugoliaethus o fynegiant a neges bardd. A phe bai bardd yn anghofio ei leins byddai anogaeth a chefnogaeth y dorf yno yn flanced o blu i ddal y bardd ar ganol ei gwymp.

Sut mae newid agweddau cynulleidfa? Sut mae newid agweddau beirdd at eu cynulleidfa? Wn i ddim ac efallai nad hynny ddylai’r bwriad fod. A phwy ydw i drafod cynulleidfa barddoniaeth Gymraeg, â’r gynulleidfa honno yn un sy’n dyrchafu beirdd i’r entrychion yn barod? Y gwir yw y byddai’r dorf yn y Nuyorican wedi rhyfeddu ar weld ein talyrnau, ymrysonau, stymp a nosweithi tebyg i Fragdy’r Beirdd a Pedwar a Chwech, yn enwedig o ddeall fod y cyfan mewn iaith sydd mor hen â derwydd o gymharu â dinas newydd gwlad yr addewidion.

 


Strict Standards: Only variables should be assigned by reference in /var/www/vhosts/barddplantcymru.co.uk/httpdocs/wp-content/themes/kiddo/comments.php on line 6
top