Ysgol Craig y Deryn

in Bardd with No Comments

Ysgol Craig y Deryn

Ddiwedd Chwefror fe ges i gais arbennig iawn. Mae ysgol newydd sbon yn cael ei hadeiladu ar hyn o bryd ym Meirionnydd, sef Ysgol Craig y Deryn yn Llanegryn. Bydd plant nifer o ysgolion bach y fro’n dod at ei gilydd i ddechrau tymor ysgol newydd fis Medi eleni. Cefais i fy ngofyn (er nad ydi o’n rhan o gynllun y Bardd Plant) i helpu’r plant i greu cerddi ar gyfer eu hysgol newydd, ac mae’n bosib iawn y bydd eu geiriau’n cael eu dangos ar ffenestri’r adeilad maes o law.

Cafodd yr ysgol ei henwi ar ôl bryn trawiadol iawn o’r enw Craig y Deryn yn Nyffryn Dysynni. Doeddwn i erioed wedi clywed amdano o’r blaen, felly fe achubais i ar y cyfle i fynd i’w weld. Dyma lun o’r bryn anhygoel:

20130414-122130.jpg

Roedd un o gerddi’r plant yn sôn am yr holl adar sy’n nythu ar y graig, un arall am y fryngaer Geltaidd yn arfer bod ar ei ben, ac un arall am y ffaith fod gan filwyr Castell y Bere dŵr ar gopa’r bryn un tro. Fe es i draw i’r castell a thynnu’r llun hwn – fel y gweli di, fe allai milwyr y castell weld y bryn yn eglur, a chael eu rhybuddio os roedd gelynion yn agosau o gyfeiriad y môr:

20130414-122724.jpg

Roedd cerdd arall yn sôn am blasty Peniarth gerllaw’r ysgol, lle cafodd cannoedd o hen, hen lawysgrifau Cymraeg eu cadw’n ddiogel am gyfnod cyn cael eu symud yn 1909 i’r Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth. Cymerodd cerdd arall y gân werin enwog ‘Wrth fynd hefo Deio i Dywyn’ fel man cychwyn, gan fod Craig y Deryn yn cael ei enwi yn y gân honno. Ond, wrth gwrs, taith y plant i’w hysgol newydd oedd testun y gerdd y tro hwn!

Fe ges i amser da iawn yng nghwmni’r plant yn Ysgol Bryncrug y diwrnod hwnnw – pob lwc iddyn nhw yn eu hysgol newydd wych. Fel y gelli di weld yn y llun hwn, mae Craig y Deryn i’w weld yn eglur o safle’r ysgol:

20130414-123508.jpg

top