Ysgol Gymraeg Rhydaman, Ysgol Llangennech ac Ysgol Tirdeunaw

in Bardd with No Comments

Ysgol Gymraeg Rhydaman, Ysgol Llangennech ac Ysgol Tirdeunaw

Lai nag wythnos wedi imi fod yn Llyfrgell Rhydaman, dyna braf oedd dychwelyd i’r dref i ymweld ag Ysgol Gymraeg Rhydaman! Fe ges i groeso hyfryd gan yr athrawon a’r plant, a chyfle i glywed chwedl y Twrch Trwyth.

20130422-170618.jpg

Baedd mawr gwyllt oedd y Twrch Trwyth, ac roedd ganddo siswrn, crib ac ellyn yn y gwallt rhwng ei glustiau – pwy a ŵyr sut! Roedd angen y tri pheth hynny i dorri barf Ysbaddaden Bencawr, tad Olwen. Enw cariad Olwen oedd Culhwch, ond ‘châi Culwch ddim ei phriodi nes y byddai e wedi cael gafael ar y siswrn, y grib a’r ellyn i dorri barf Ysbaddaden. Cafodd y Twrch Trwyth ei hela ar hyd de Cymru, a rhacsiodd y baedd bob un a phob peth a oedd yn ei ffordd. Cafodd un o’i foch bach ei ladd yn agos i Rydaman – ei enw oedd Banw.

Dyma gerdd a ysgrifennodd y plant am eu hoff lefydd nhw yn Rhydaman:

Dewch i Rydaman gyda ni –
Rwy’n siŵr y cewn ni hwyl a sbri!
Yr ysgol, yr arcêd a’r dyn lilipop
(Ei enw yw Carl), y ceir a’r Co-op,
Subway a Jelfs (lle mae’r mêl i gyd),
Ling di Long, Caffi Celia a’r hen, hen ryd,
Hon yw ein tref fach brysur, anhaclus
Lle rhedodd yr hen Dwrch Trwyth brawychus,
Tref i’r chwedlau a thref i ti,
Tref fach orau’r byd i ni!

20130422-163450.jpg

Yna wedyn fe drafaeliais i lawr dyffryn Llwchwr i Langennech, er mwyn ymweld â’r ysgol gynradd yno. Roedd y plant wrth eu bodd yn trafod barddoniaeth – gan roi mwy o feddwl i’r hyn sydd ei angen i greu cerdd na llawer o feirdd rwy’n eu hadnabod! A yw cerdd heb ddychymyg yn gerdd go iawn, gwedwch?

Fe ges i wybod fod pedair afon yn llifo’n agos i bentref Llangennech – mae eu henwau nhw yn y gerdd hon a luniodd y dosbarth gyda’i gilydd:

Croeso mawr i fro’r afonydd,
Morlais a Mwrwg rhwng y ffermydd,
A Gwili a Llwchwr rhwng y caeau
Lle mae llawer o geffylau,
Cynefin cartrefol i ti a fi
Sy’n disgleirio gerllaw’r lli,
Ysgol lawn o gân i gyd,
Yr ysgol orau yn y byd!

20130422-164524.jpg

Yna wedyn fe ymwelais i â thrydedd ysgol gynradd yn yr ardal – Ysgol Tirdeunaw ar gyrion Abertawe. Roedd dau ddosbarth blwyddyn 4 yn llawn cymeriadau lliwgar ac yn barod i glywed cerddi o fy nghyfrol, Sgrwtsh.

Roedd y plant yn awyddus hefyd i lunio cerdd i’w hysgol nhw, ac fe ges innau glywed y stori sy’n esbonio enw ddiddorol yr ysgol – talodd rhyw ffarmwr amser maith yn ôl ddeunaw swllt i brynu’r tir lle mae’r ysgol yn sefyll heddiw. Mae llun o ddau swllt ar fathodyn yr ysgol, a hefyd ddwy fesen fach. Bydd plant yr ysgol, fel y mes bach sy’n tyfu’n goed derw, yn tyfu i fod yn bobl fawr un diwrnod. Dyma gerdd hyfryd y plant:

Croeso i’n hysgol fawr hyfryd ni,
Mae’n agor am naw a chau am dri,
Ysgol Gymraeg lawn dosbarthiadau
Gweithgar a lliwgar sy’n llawn o ffrindiau,
Ysgol hapus a thalentog
Ar dir uchel y deunaw swllt sgleiniog,
Ni yw mes ein hysgol fawr werdd,
Ysgol Tirdeunaw – sy’n haeddu cerdd!

20130423-130259.jpg

top